Technik nukleonik

Uruchomienie w Polsce pierwszej elektrowni jądrowej wymagało będzie zatrudnienia kadry zarówno z wykształceniem wyższym jak również inżynieryjno-technicznym. O ile uczelnie wyższe (uniwersytety) prowadzą obecnie kursy na kierunkach zawiązanych z energetyką jądrową, o tyle w obrębie szkolnictwa zawodowego nie ma obecnie ani jednego zawodu czy też specjalności, absolwenci której mogliby podjąć pracę w elektrowni jądrowej. Żadne z polskich techników nie kształci w zawodach mających rozszerzoną tematyką jądrową.

Przeprowadzone przez NCBJ działania mają na celu przygotowanie do wykształcenia kadr, które musi zostać rozpoczęte w chwili obecnej tak, aby w momencie oddania do użytku pierwszych bloków Polska posiadała już wykształconą kadrę.

Narodowe Centrum Badań Jądrowych od roku 2012 realizuje w partnerstwie z Mazowieckim Samorządowym Centrum Doskonalenia Nauczycieli projekt „Szkoła z przyszłością” w ramach PO KL, priorytet IX – Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach, działanie 9.2 – Podniesienie atrakcyjności i jakości szkolnictwa zawodowego. Badania przeprowadzone w ramach projektu wykazały potrzebę wprowadzenia nowego zawodu „technik nukleonik”, dla którego przygotowywane są m.in. program nauczania, model podręcznika (obejmujący podstawy wiedzy z fizyki, chemii i elektroniki jądrowej) wraz ze zbiorem zadań sprawdzających oraz zbiorem praktycznych ćwiczeń laboratoryjnych, jak również materiały dydaktyczne dla nauczycieli. Produkt projektu został przetestowany przez dwa semestry zajęć pozalekcyjnych w szkołach województwa mazowieckiego (łącznie 60 godzin zajęć, 125 uczniów, 6 nauczycieli) oraz w trakcie praktyk uczniowskich w NCBJ (30-godzinne praktyki, w tym 16 godzin praktycznych zajęć laboratoryjnych, łącznie dla ponad 80 uczniów).

Absolwenci i pracownicy w tym zawodzie mają szerokie możliwości zatrudnienia: elektrownie jądrowe w kraju i za granicą (w przeciętnej elektrowni jądrowej zatrudnia się około 400 techników); szpitale i inne ośrodki zdrowia wykorzystujące aparaturę medyczną typu aparaty rentgenowskie, akceleratory do diagnozowania i do terapii; zakłady przemysłowe wykorzystujące aparaturę typu wagi izotopowe do pomiaru masy substancji sypkich na taśmociągach, aparaturę diagnostyczną do kontrolowania stanu innych urządzeń lub poziomu zawartych w nich substancji.

Opis zawierający krótką syntezę zawodu

Technik nukleonik nadzoruje, konserwuje i dokonuje przeglądów urządzeń wykorzystujących promieniowanie jonizujące; wykonuje pomiary parametrów pracy urządzeń i instalacji wykorzystujących promieniowanie jonizujące oraz wykonuje stosowne raporty i dokentacje; wykonuje pomiary wielkości opisujących promieniowanie jonizujące. Zajmuje się również analizą i interpretowaniem pomiarów wielkości opisujących promieniowanie jonizujące. Umie określać bezpieczeństwo pracy na stanowisku na podstawie obliczeń dozymetrycznych.

Podstawowe zadania wykonywane w ramach zawodu

• eksploatacja źródeł promieniowania jonizującego
• nadzorowanie urządzeń i instalacji wykorzystujących promieniowanie jonizujące
• eksploatacja, konserwacja i przeglądy urządzeń i instalacji wykorzystujących promieniowanie jonizujące
• wykonywanie pomiarów parametrów pracy urządzeń i instalacji wykorzystujących promieniowanie jonizujące
• sporządzanie raportów ze stanu funkcjonowania urządzeń wykorzystujących promieniowanie jonizujące
• wykonywanie pomiarów wielkości opisujących promieniowanie jonizujące
• analiza i interpretowanie pomiarów wielkości opisujących promieniowanie jonizujące
• określanie bezpieczeństwa pracy na stanowisku na podstawie obliczeń dozymetrycznych

Nazwy typowych stanowisk pracy

• referent, inspektor
• specjalista, st. specjalista, samodzielny specjalista
• brygadzista, mistrz, kierownik
• operator akceleratora, operator cyklotronu
• dozymetrysta
• fizyk, fizyk jądrowy
• technik jądrowy, technik nukleonik